Web 2.0, O'Reilly Media tarafından 2004'de kullanılmaya
başlayan bir sözcüktür ve ikinci nesil internet
hizmetlerini - toplumsal iletişim sitelerini, vikileri, iletişim
araçlarını, folksonomileri- yani internet kullanıcılarının ortaklaşa ve
paylaşarak yarattığı sistemi tanımlar. Kelimenin tam anlamı tartışmaya açıktır,
Tim
Berners-Lee gibi teknoloji uzmanları da kelimenin manasını
sorgulamıştır.
AJAX, SOA, bıcır (widget) gibi teknolojik terimlerle
açıklanmaya çalışılan Web 2.0 gerçekte bir akımdır. Teknolojik araçlar, bu
yaklaşıma hizmet edecek yardımcı araçlardan ibarettir. Web 2.0, web hizmetini
iyileştirmek amacıyla ziyaretçilerin siteye katılımını (participation)
sağlamak, yine aynı amaçla diğer sitelerle ve ziyaretçilerle iş birliği
(collaboration) yapmak fikrine dayanan bir akımdır. Haberdar olmayı ve katılımı
kolaylaştırmak amacıyla AJAX, bıcır (widget), RSS... gibi teknolojiler
kullanılabilmektedir. Siteler kendi aralarında iş birliği yapmak amacıyla SOA,
XML, WebService gibi teknolojiler kullanabilmektedirler. Bu akımda, içeriğin
sınıflandırılmasından (etiketleme-tagging) zenginleştirilmesine kadar (Örn:
Wikipedia) her türlü büyük-küçük katkı teşvik edilir ve memnuniyetle karşılanır.
İlk Web 2.0
konferansında ise; Tim O'Reilly ve John Battelle Web 2.0 prensiplerini şöyle
sıraladı:
- Bir platform (ortam) olarak İnternet.
- Verilerin üstün gücü.
- Katılım mimarisi ile ağ etkileri.
- Açık kaynak gelişimi.
- İçeriğin ve servis sendikasının hafif yük getiren işletme modelleri.
- Programların benimsenme döneminin sonları.
- Tek bir aletin üstündeki yazılımlar.
- İlk benimsenenler tarafından kolayca alınabilmesi.
Tim
O'Reilly'nin verdikleri örnekler ve şirketler bu ilkeleri kısmen kabul etmiş ve
Web 2.0leşmişlerdir. Kabul edenler güçlerini neredeyse tamamen insanlarla
ilgili ilişkilerinden ve onların yaptırımlarından alırlar. Kademeleri de
çevirim içi ve çevirim dışı özelliklerine değindir.
Web 2.0'ın
karmaşık ve değişim geçiren teknolojinin şemasında hizmet sağlayıcı
programları, içerik sendikaları, ileti gönderme iletişim kuralları,
tarayıcıların için eklemeler ve yamalar, ve kullanıcı programları
bulunmaktadır. Bu farklı ama birbirine bağlı yaklaşımlar Web 2.0'a bilgi
depolama, yaratım, ve yayılma olanaklarını daha önceden İnternet sitelerinden
beklenenden çok daha detaylıca yapabilmektedir.
Web 2.0
internet sitesi genelde bir takım teknikleri içerebilir:
- RIA Teknikleri (Zengin İnternet Uygulamaları ; AJAX, Adobe Flash, Adobe Flex veya Silverlight bazlı olabilir)
- CSS
- XHTML (ve Mikroformatların kullanımı)
- Temiz ve manalı URLler.
- Folksonomilerin detaylı kullanımı.
- Viki yazılımının tamamen ya da bir bölümde kullanımı.
- Bloglar
- Mashup
- REST ve XML gibi internet hizmeti APIler.
Eğitimde Web
2.0
Eğitimde bilgisayarın, internetin önemi
açıktır ve maliyete rağmen bunların kullanımı için gerekli yatırımlar yapılmaya
devam edilmelidir. Milli Eğitim Bakanlığı’nın Fatih Projesi (MEB, 2012; Çelen,
Çelik, & Seferoğlu, 2011) bağlamında, her sınıfa akıllı tahta, yansıtım
aleti ve kablolu internet bağlantısı, her öğretmen ve öğrenciye tablet
bilgisayar hedefleri bakanlık tarafından tamamlanmaya çalışılmakta ve 5 yıl
içinde bitirilmesi planlanmaktadır. Bu proje ile 40 bin okul ve 620 bin sınıfa
bilişim teknolojileri ulaştırılacak ve bunların etkin kullanımı için gerekli
eğitimler verilmeye çalışılacaktır. Donanımsal alt yapının hazırlanmasından
sonra içerik oluşturulması ve derslere uygun şekilde yardımcı ders materyali
olarak uyarlanması sorunu da kısmen 7 firmanın hazırladıkları içerikleri, Fatih
projesine hibe etmelerinden dolayı çözülmüş gibi görünmektedir (MEB, 2012). Bu
içerikler etkileşimli e-kitap, animasyonlar, videolar, sunular, eğitsel
oyunlar, interaktif haritalar ve benzerleri örnek olarak verilebilir. Bu
içeriklerin güncellenmesi, çeşitlendirilmesi ve benzerlerinin hazırlanması
görevi öğretmenlerimize kalacaktır (MEB, 2012).
İçeriğin nasıl oluşturulacağı ile
ilgili gerekli eğitimlerin sağlanması durumunda bile öğretmenler, internette
daha etkili ders tasarımları ve yardımcı ders materyalleri için kullanmaları
gereken bazı web araçlarına ihtiyaç duyacaklardır. Bu web araçlarından birçoğu
sınırlı olsa da ücretsiz olarak öğretmenlerin hizmetinde olan web 2.0
araçlarıdır. Web 2.0 araçları kullanıcıların da aktif katılımlarının olduğu ve
içerik oluşturabildikleri bir dizi yeni uygulamayı anlatmaktadır. Web 2.0
kavramı öğretmen ve öğrencilerin sosyal etkileşim içerisinde kullanıcı dostu
uygulamalar aracılığı ile teknik bir zorluk yaşamadan içerik
oluşturabilmelerine ve var olan içeriğin çeşitlendirilmesine yardımcı olur
(Horzum, 2007; Kıyıcı, 2010; Thompson, 2007).
Web 2.0 Araçlarının Eğitimde
Sağladığı ve Sağlayabileceği Kolaylıklar
Öğretmenlerin,
öğrencilerin sınıfta yaptıkları birçok aktiviteye rahatlıkla katabilecekleri ve
öğrencilerin eğitim hayatlarında kolaylıklar sağlayacak olan bu araçları
kullanmalarını teşvik etmeleri beklenir. Bu araçlar öğrencileri 21. Yüzyılın iş
ve eğitim hayatına hazırlamada kritik rol oynamakla birlikte yaratıcı ve kritik
düşünme becerilerini desteklemektedir. Söz konusu araçların eğitim ve iş
hayatının yanı sıra öğrencilerin ileride daha aktif ve katılımcı bireyler
olmalarına da olumlu yönde etkisi olacaktır (Richards, 2010).
Yukarıda
örneklerini verdiğimiz web 2.0 araçlarının birçok derse renk katacağı ve
öğrencilerin teknolojik okuryazarlık düzeylerini de çok olumlu etkileyeceği bir
gerçektir. Bu olumlu etkilenmenin üst düzeyde olması için bu araçların
kullanımlarının etkinlik amaç ve hedefleri ile uyumlu olması ve çocukların
hangi aracı nerede ve nasıl kullanacaklarının çok iyi kavratılmış olması
gerekmektedir. Öğrencilerin öğrenmeleri gereken bilgiyi sadece okuyarak,
duyarak veya görerek değil aynı zamanda o konu ile ilgili bir içerik çalışması
yapmalarının sağlanması bu anlamda öğrenciye ciddi katkılar sağlayacaktır.
Sözü
edilen içerik çalışmasıyla anlatılmak istenen öğrencinin derste aktivitesi
yapılan bir konu ile çalışmasıyla anlatılmak istenen öğrencinin derste
aktivitesi yapılan bir konu ile ilgili ‘’Prezi’’de bir sunum hazırlaması ve
bunu Dersin çalışmasıyla anlatılmak istenen öğrencinin derste aktivitesi
yapılan bir konu ile ilgili ‘’Prezi’ ’de bir sunum hazırlaması ve bunu dersin
içeriğini zenginleştirmede kullanması olarak düşünülebilir. Burada akla şu soru
gelebilir: Neden herkesin çok sık kullandığı ve bildiği PowerPoint programı
varken öğrenci Preziyi kullanma ihtiyacı duysun? Bunun nedeni, PowerPoint
programının çok lineer olması, yansıların (slaytların) arka arkaya bilgi yüklü,
monoton bir şekilde gelmesi ve yaratıcılığın kullanılarak üst düzey bir
etkileşim gerçekleştirememesidir (Craig & Amernic, 2006; Garber, 2001;
Kalyuga, Chandeler & Sweller, 2004; Tufte, 2003).
Öğretmenlerimizin
web 2.0 araçlarıyla daha etkili bir öğrenme sağlamak için kullanabileceği bir
diğer uygulama da Google jokey‛ uygulaması olabilir (Bonk, 2009). Özellikle
öğrencilerden biri sunum yaparken başka bir öğrenciyi de Google jokey‛ olarak
seçme mantığına dayanmaktadır, Google jokey‛ olarak seçilen öğrenci sunumda
kullanılan ve anlaşılmayan kavramlar, fikirler ve web siteleri ile ilgili ek
bilgiler sağlamaktadır. Bu, sunum esnasında olabileceği gibi bunları öğrencinin
not alıp bir sonraki derste açıklaması seklinde de uygulanabilir. Derslerde
değişik web araçlarının kullanılması Google jokey‛ aktivitesi gibi birçok başka
aktivitenin de derslere eklenmesine zemin hazırlamaktadır.
Byrne (2009)
web 2.0 teknolojilerinin eğitimsel boyuttaki bir çok faydasını verimlilik,
motivasyon, öğrenme ve öğrenmeyi öğrenme olarak 4 başlık altında toplamış ve bu
faydaları sıralamıştır. Burada biraz daha farklı bir sınıflandırma yapılarak
öğretmene, öğrenciye ve sınıf ortamına göre web 2.0 uygulamalarının faydalı
yönlerini Byrne’ı da dikkate alarak aşağıda yapılmaktadır.
Türkiye'de Web 2.0
Türkiye'de Web 2.0 iki ayrı açıdan katkı almıştır.
Web1.0'dan Web 2.0 dönemine kalan ve popülerliklerini devam ettiren siteler,
bunlar Ekşi Sözlük gibi sosyal siteler. Ve de Web 2.0
zamanında ortaya çıkan yeni siteler. Bunların arasında da Yonja, Blogcu
Bildirgec, Paymag ve Webrazzi sayılabilir. Daha
sonraları da Web 2.0 projelerinin artmasıyla, Web 2.0 haberciliği de popülerleşti.
Internet girişimleri adına birçok örnek teşkil edecek projeler
gerçekleştirilirken özellikle 2006 yılı sonrasında Türkiye pazarına
yurtdışındaki yatırımcıların ilgisi artmıştır.
0 yorum:
Yorum Gönder